× รพ.ตรวจโควิด ข่าวโควิด
แพคเกจสุขภาพ
ลงข้อมูล โฆษณา
healthserv.net@gmail.com

จับตา "สเตียรอยด์" ประเด็นข่าว-สาระ-ความรู้ เพื่อคนไทยปลอดภัยและรู้เท่าทัน

จับตา "สเตียรอยด์" ประเด็นข่าว-สาระ-ความรู้ เพื่อคนไทยปลอดภัยและรู้เท่าทัน - HealthServ

สเตียรอยด์ ที่ร่างกายผลิตได้เองจากต่อหมวกไต มีประโยชน์มากมายตามธรรมชาติต่อสภาวะร่างกายมนุษย์ การใช้ในระดับพอดี มีการควบคุมตามคำแนะนำแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ย่อมไม่ส่งผลเสียแต่อย่างใด แต่กระนั้นก็มีกลุ่มคนที่มุ่งแสวงหากำไร ใช้ความโลภและไร้สำนึกต่อความเป็นมนุษย์ ผลิตยาหรือสารเลียนแบบขึ้นมาแล้วนำมาปรุง-ปน-ผสมในอาหาร เครื่องดื่ม ยาและรูปแบบต่างๆ พร้อมอวดอ้างโอ้อวดสรรพคุณวิเศษเกินจริง หลอกลวงผู้บริโภค หวังค้ากำไร โดยไม่คำนึงถึงสุขภาพของผู้บริโภคแม้แต่น้อยว่าจะประสบปัญหาและเคราะห์กรรมอย่างไร

ปัจจุบันด้วยตระหนักในปัญหาสุขภาพต่อผู้บริโภคจากสเตอรอยด์ที่มีเกลื่อนตลาด องค์กรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้เร่งระดมกำลัง ในการสอดส่อง ดูแล พร้อมๆไปกับการมุ่งกำจัดต้นตอผู้กระทำผิด ควบคู่ไปกับการเร่งให้ความรู้กับสังคมและผู้บริโภคในทุกแง่มุมให้มากขึ้นและกว้างขวางขึ้น  นอกจากองค์กรที่มีหน้าหลักอย่างองค์การอาหารและยา (อย.) แล้ว ยังพบว่ามีองค์กรอื่นๆ ที่มุ่งให้ความสำคัญต่อประเด็นนี้อาทิ เครือข่ายรณรงค์ การใช้สเตียรอยด์ ให้ปลอดภัยและเหมาะสม เป็นองค์กรที่ "ประกอบด้วยแผนงานพัฒนากลไกเฝ้าระวังระบบยา (กพย.) มูลนิธิหมอชาวบ้าน(มมบ.) สำนักพิมพ์หมอชาวบ้าน (มชบ.) ราชวิทยาลัยจักษุแพทย์แห่งประเทศไทย(รจท.) สมาคมเภสัชกรรมชุมชน (ประเทศไทย) สสส : เครือข่ายเภสัชศาสตร์เพื่อการสร้างเสริมสุขภาพ (คภ.สสส.), สสย ชมรมเภสัชชนบท สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) องค์การเภสัชกรรม (อภ.) กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) มูลนิธิเพื่อการพัฒนาเด็ก (มพด.)เครือข่ายแพทย์ยุคใหม่" นับเป็นก้าวย่างสำคัญต่อการเอาชนะภัยจากการหาประโยชน์อย่างไรคุณธรรมของภาคธุรกิจที่ไร้สำนึก 

บทความนี้ จึงขอเป็นส่วนหนึ่งในการนำเสนอ ข่าวสาร สาระ ความรู้ คำแนะนำ พร้อมรายงานข้อมูลด้านอื่นๆ ที่จะเป็นประโยชน์ต่อการใช้สเตอรอย์ เพื่อให้เพื่อคนไทยรู้เท่าทันและปลอดภัยจากสเตอรอย์ นั่นเอง

Q&A ถาม-ตอบ เรื่อง สเตียรอยด์

ถาม สเตียรอยด์ คืออะไร
 
ตอบ  สเตียรอยด์ เป็นกลุ่มฮอร์โมนชนิดหนึ่งที่ร่างกายสร้างขึ้นได้เอง ในปริมาณเพียงเล็กน้อย เพื่อทำหน้าที่ในกระบวนการต่างๆของร่างกายให้เป็นปกติ ตัวอย่าง เช่น ต้านการอักเสบ ลดอาการปวด ทำให้ภูมิคุ้มกันของร่างกายทำงานเป็นปกติ  เป็นต้น เนื่องด้วยคุณสมบัติของสารสเตียรอยด์ที่จำเป็นต่อร่างกาย จึงทำให้มีการผลิตสเตียรอยด์สังเคราะห์ขึ้นเพื่อใช้ทางการแพทย์ มีหลายชนิด และหลายรูปแบบทั้งยาฉีด ยาเม็ด และยาครีม
 
สำหรับสเตียรอยด์สังเคราะห์ 2 ชนิดที่ตรวจพบว่ามักนำมาปนปลอมในยาแผนโบราณ มีชื่อว่า เด็กซาเมทาโซน (Dexamethasone) และ เพร็ดนิโซโลน (Prednisolone) เป็นยาแผนปัจจุบันในรูปแบบยาเม็ด โดยมีการนำมาบดผสมในยาแผนโบราณ เนื่องจากสเตียรอยด์มีฤทธิ์ต่อหลายระบบในร่างกาย ระยะแรกที่ได้รับสเตียรอยด์อาจรู้สึกว่าทำให้อาการโรคดีขึ้น ผู้รับประทานจึงหลงเชื่อและรับประทานต่อเนื่อง ซึ่งเป็นอันตรายอย่างมาก เนื่องจากเป็นการได้รับยาที่ไม่ได้บ่งใช้โดยแพทย์ เนื่องจากสเตียรอยด์เป็นยาอันตราย มีผลข้างเคียงมาก การใช้ยาต้องมีการติดตามและปรับขนาดยาให้เหมาะสม มักไม่ใช้ต่อเนื่องนานโดยไม่จำเป็นและแพทย์ต้องดูแลใกล้ชิด
 
 

ถาม สเตียรอยด์มีอันตรายอย่างไร
 
ตอบ เนื่องจากสเตียรอยด์มีฤทธิ์ต่อหลายระบบของร่างกาย จึงมีผลได้ทั่วร่างกาย เช่น 
 
ผลกดภูมิคุ้มกันของร่างกายทำให้ภูมิคุ้มกันลดลง จึงติดเชื้อง่าย
ทำให้เยื่อบุในกระเพาะอาหารบางลงและยับยั้งการสร้างเนื้อเยื่อกระเพาะอาหารใหม่ อาจทำให้กระเพาะอาหารทะลุ หรือเลือดออกในกระเพาะอาหารโดยไม่มีอาการปวดท้องมาก่อน
ทำให้กระดูกพรุน ในผู้ป่วยเบาหวานจะไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลให้อยู่ในช่วงปกติได้
ผู้ป่วยความดันโลหิตไม่สามารถควบคุมระดับความดัน ให้อยู่ในช่วงปกติได้ จะมีระดับความดันโลหิตสูง แต่ไม่มีอาการเตือน เป็นภัยเงียบที่อาจทำให้เกิดเส้นเลือดในสมองแตก เสี่ยงเป็นอัมพฤต-อัมพาตได้
นอกจากนี้การได้รับสเตียรอยด์ในขนาดสูง เป็นเวลานาน จะทำให้เกิดอาการที่เรียกว่า “คุชชิ่ง ซินโดรม (Cushing Syndrome)” ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะที่สังเกตได้ คือ ใบหน้ากลมคล้ายพระจันทร์ มีไขมันพอกที่ต้นคอ ด้านหลังเป็นหนอก ผิวหนังบาง มีรอยแตกสีม่วงแดงตามผิวหนังที่หน้าท้องและต้นขา
สิ่งที่อันตรายอย่างยิ่งคือ เมื่อร่างกายได้รับสารสเตียรอยด์เป็นเวลานาน  ร่างกายจะหยุดสร้างสเตียรอยด์ตามธรรมชาติ ที่เคยสร้างเองได้  หากหยุดใช้อย่างกะทันหันจะทำให้ร่างกายขาดสเตียรอยด์อย่างฉับพลัน อาจเกิดภาวะช็อก หมดสติและเสียชีวิตได้หากนำส่งโรงพยาบาลไม่ทัน ดังนั้นหากสงสัยว่าได้รับสเตียรอยด์จากการซื้อมาเอง ไม่ใช่โดยแพทย์สั่งใช้ อย่าเพิ่งหยุดยาเอง ขอให้รีบมาพบแพทย์เพื่อหาทางลดยา และการรักษาที่ถูกต้อง
 
 
 
ถาม ปัจจุบันมีการตรวจพบสเตียรอยด์ในผลิตภัณฑ์อะไรบ้าง
 
ตอบ  สเตียรอยด์ชื่อว่า เด็กซาเมทาโซน (Dexamethasone) และ เพร็ดนิโซโลน (Prednisolone) พบการปนปลอมในยาชุด ยาแผนโบราณที่ไม่มีเลขทะเบียน หรือทะเบียนปลอม พบได้ในทุกรูปแบบยาทั้ง ยาลูกกลอน ยาผง ยาน้ำ ยาเม็ด ที่กล่าวอ้างสรรพคุณการรักษาแบบครอบจักรวาล เช่น แก้ปวดเข่า ปวดข้อ ปวดหัว แก้แพ้ทุกชนิด แก้หอบ หืด แพ้อากาศ อัมพฤกษ์ อัมพาต ช่วยเจริญอาหาร ถ้าพบยาที่สรรพคุณดีขนาดนี้ขอให้สงสัยไว้ก่อนว่าอาจปนปลอมเสตียรอยด์  และผลตรวจในห้องปฏิบัติการพบว่ามักลักลอบใส่ในปริมาณมากเพื่อหวังให้เห็นผลชัดเจน  ทำให้ประชาชนรู้สึกว่ายาดี กินแล้วหายเป็นปลิดทิ้ง ซึ่งในความจริงคือ ด้วยฤทธิ์ของสเตียรอยด์ที่มีผลต่อหลายระบบของร่างกาย  ในช่วงแรกที่รับประทานยาผู้ป่วยจะรู้สึกว่ามีอาการดีขึ้นอย่างรวดเร็ว แต่เมื่อได้รับยาเป็นเวลานานจะเกิดผลข้างเคียงของสเตียรอยด์  ซึ่งบางกรณีรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิต
 
นอกจากนี้ยังพบว่ามีการผสมสเตียรอยด์ ในเครื่องสำอางประเภทครีม โดยมีการโฆษณาว่ารักษาสิวได้อย่างรวดเร็ว ทำให้หน้าขาวใส แต่ชุดทดสอบนี้ไม่สามารถใช้ตรวจยาครีมได้ เนื่องจากชุดทดสอบนี้ไม่จำเพาะต่อสเตียรอยด์ที่ลักลอบใส่ในครีมซึ่งมีได้หลายชนิด
 
 
 
ถาม วิธีการใช้งานชุดทดสอบสเตียรอยด์ในยาแผนโบราณ
 
ตอบ ขณะนี้กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ได้คิดค้นชุดทดสอบอย่างง่าย เป็นชุดทดสอบที่ใช้หลักการอิมมูโนโครมาโทกราฟี  ชุดทดสอบนี้ใช้ตรวจได้ทั้งเด็กซาเมทาโซน และเพรดนิโซโลน  การใช้งานง่าย โดยนำยาแผนโบราณแบ่งมาผสมกับน้ำยาในหลอดทดสอบที่มีให้ในชุด  ตั้งทิ้งไว้จนน้ำยาตกตะกอน แล้วดูดส่วนใสมาหยดบนชุดทดสอบ ทิ้งไว้ 10 นาทีจึงอ่านผล การอ่านผลดูจากจำนวนเส้นที่ปรากฏขึ้น ถ้าขึ้น 2 ขีดคือผลเป็นลบแสดงว่าไม่พบสเตียรอยด์ หากขึ้น 1 ขีดคือผลเป็นบวกแสดงว่าพบเสตียรอยด์  ซึ่งชุดทดสอบมีค่าความไวในการตรวจพบได้ในระดับไมโครกรัม ซึ่งถือว่ามีความไวสูง  และมีความถูกต้องแม่นยำมาก
 
 
ถาม คำแนะนำสำหรับประชาชนจากอันตรายของสเตียรอยด์
 
ตอบ  หลีกเลี่ยงการซื้อยาแผนโบราณที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตำรับยา  ในการเลือกซื้อให้ตรวจดูฉลากที่ปิดผนึกบนภาชนะบรรจุ ว่าจะต้องมีเลขทะเบียนตำรับยาซึ่งแสดงว่าได้รับอนุญาตจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา โดยเลขทะเบียนดังกล่าวขึ้นต้นด้วยตัวอักษร “G” สำหรับยาแผนโบราณที่ผลิตในประเทศ หรือ “K” สำหรับยาแผนโบราณที่นำเข้ามาในประเทศ
 
นอกจากนี้ฉลากจะต้องมีรายละเอียดอื่น ๆ  ได้แก่ ชื่อยา สูตรยา ชื่อและจังหวัดที่ตั้งของผู้ผลิตยา วันเดือนปีที่ผลิตยา  เลขที่หรืออักษรแสดงครั้งที่ผลิตยา  ปริมาณยาที่บรรจุ  เนื่องจากหากเป็นทะเบียนยาปลอมรายละเอียดจะไม่ครบถ้วน เนื่องจากเป็นข้อกำหนดทางกฎหมายที่ต้องแจ้งให้ทราบ 

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์

เครือข่ายรณรงค์ การใช้สเตียรอยด์ให้ปลอดภัยและเหมาะสม Link

เครือข่ายรณรงค์ การใช้สเตียรอยด์ให้ปลอดภัยและเหมาะสม ตั้งขึ้นเพื่อรณรงค์ลดการใช้ยาที่ไม่เหมาะสมแก่ประชาชนในวงกว้าง สร้างการรับรู้เรื่องประโยชน์และอันตรายในเรื่องการใช้ยาที่มีส่วนผสมของสเตียรอยด์โดยไม่มีความรู้ความเข้าใจ สร้างพลัง จิตสำนึกต่อสังคม และความร่วมมือจากทุกภาคส่วน กระตุ้นมาตราการเข้าถึงยาควบคุมพิเศษ ให้ซื้อได้ด้วยใบสั่งแพทย์เท่านั้น ประกอบขึ้นด้วยความร่วมมือของหลายองค์กร มีแผนงานชัดเจน

ศึกษาบทบาท ข้อมูลต่างๆ เครือข่ายรณรงค์ ได้ที่ เว็บไซต์  www.steroidsocial.org หรือ เพจ facebook.com/steroidsocial

ชุดทดสอบสเตียรอยด์ กรมวิทย์ศาสตร์การแพทย์ Link

ชุดทดสอบสเตียรอยด์ (หลักการ IC) ผลิตภัณฑ์กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ มีจำหน่าย หลายขนาด ได้แก่ ขนาดบรรจุ 1 Test/Set ราคา 65 บาท 5 Test/Set ราคา 300 บาท 10 Test/Set ราคา 600 บาท 20 Test/Set ราคา 1,100 บาท
 
หลักการ : ชุดทดสอบสเตียรอยด์ในยาแผนโบราณใช้หลักการทางอิมมูโนโครมาโทกราฟี สามารถตรวจสเตียรอยด์ได้ 2 ชนิด คือ เดกซาเมทาโซนและเพรดนิโซโลน ตรวจยาแผนโบราณได้ทุกรูปแบบ เช่น ยาลูกกลอน ยาผง ยาเม็ด ยาน้ำ ยากวน ฯลฯ ทราบผลได้ภายในเวลาประมาณ 15 นาที ค่าความไวของชุดทดสอบนี้คือสามารถตรวจพบเดกซาเมทาโซนที่ความเข้มข้น 1 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร และเพรดนิโซโลน 50 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร ชุดทดสอบนี้สามารถเกิดปฏิกิริยาข้าม (cross reaction) โดยให้ผลบวกกับเบตาเมทาโซนได้
 
ประโยชน์ของชุดทดสอบ
1. ใช้เป็นวิธีทดสอบเบื้องต้น สำหรับตรวจหาเดกซาเมทาโซน (Dexamethasone) และเพรดนิโซโลน (Prednisolone) ที่ปนปลอมในยาแผนโบราณด้วยเทคนิคอิมมูโนโครมาโทกราฟี (IC)
2. วิธีใช้สะดวกและรวดเร็ว และมีประสิทธิภาพเหมาะสำหรับ ใช้ในห้องปฏิบัติการ ทั่วไป ในภาคสนามและประชาชนทั่วไป
3. สนับสนุนงานคุ้มครองผู้บริโภคในพื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศ และใช้ประโยชน์ในการวินิจฉัยและบำบัดรักษาผู้ป่วยที่รับประทานยาที่ผสมสารสเตียรอยด์
4. ลดงานตรวจวิเคราะห์ในเบื้องต้น คงไว้เฉพาะการตรวจยืนยันในห้องปฏิบัติการ
ความไวของชุดทดสอบ
 
 
ผู้สนใจกรุณาติดต่อสั่งซื้อที่ : ร้านผลิตภัณฑ์กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ (มีบริการจัดส่งทางไปรษณีย์) ที่อยู่ : 88/7 อาคาร 10 ชั้น 1 กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ถ.ติวานนท์ ต.ตลาดขวัญ อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000

ยาชุด ภัยร้ายใกล้ตัวคุณ (อย.)

 

อย.ทลายแหล่งผลิตน้ำสมุนไพร ผสมสเตียรอยด์ จ.ขอนแก่น Link

24 มีนาคม 2565 สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ร่วมกับกองบัญชาการตำรวจสอบสวนกลาง ร่วมกันแถลงผลการปฏิบัติงานกรณีทลายแหล่งผลิตน้ำสมุนไพร ผสมสเตียรอยด์ โดยตรวจยึดของกลาง 61 รายการ มูลค่ากว่า 10 ล้านบาท เบื้องต้นการกระทำดังกล่าวเป็นความผิดดังนี้
 
พ.ร.บ.ผลิตภัณฑ์สมุนไพร พ.ศ.2562
-  ผลิต ขาย ผลิตภัณฑ์สมุนไพรปลอม อันเป็นความผิดตามมาตรา 58 (1) ประกอบมาตรา 59 (3) ผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่แสดงที่ตั้งสถานที่ผลิตซึ่งไม่ใช่ความจริง และมาตรา 59 (5) ผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่แสดงว่าเป็นผลิตภัณฑ์สมุนไพรตามตำรับที่ขึ้นทะเบียน แจ้งรายละเอียด หรือจดแจ้งไว้ซึ่งไม่ใช่ความจริง โทษสูงสุดตามมาตรา 101 ระวางโทษจำคุกไม่เกิน 10 ปี และปรับไม่เกิน 1 ล้านบาท
-  ผลิต ขายผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตำรับ เป็นความผิดตามมาตรา 58(4) โทษสูงสุดตามมาตรา 106 โทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 1 แสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
 
พ.ร.บ.อาหาร พ.ศ. 2522
-  แสดงฉลากเพื่อลวงอาหารปลอมตามมาตรา 27 (4) ฝ่าฝืนมาตรา 25 (2) โทษตามมาตรา มาตรา 59 ต้องระวางโทษจําคุกตั้งแต่ 6 เดือนถึง 10 ปีและปรับตั้งแต่ 5,000 บาทถึง 100,000 บาท 

ทดสอบสารสเตียรอยด์ในยาสมุนไพร ฝ่ายเภสัชกรรม โรงพยาบาลรามาธิบดี Link

 
ข้อมูล/ภาพจาก

มีผู้อ่านล่าสุด

ข่าว/บทความล่าสุด

ทั้งหมด

สำรวจความต้องการบริการสุขภาพของคนไทย ภายใต้เงื่อนไขเรื่องงบประมาณ"บริการสุขภาพใดที่ท่านต้องการเพื่อตัวเองและครอบครัวมากที่สุด" ร่วมตอบแบบสอบถาม

ติดตามข้อมูลข่าวสาร บริการ ด้านสุขภาพในทุกมิติ
เพิ่มเราเป็นเพื่อนทาง @healthserv

เพิ่มเพื่อน @healthserv
เพิ่มเพื่อน @healthserv
https://lin.ee/WSunSYA

โปรดเข้าใจว่า HealthServ.net ไม่ได้เป็นสถานพยาบาล ไม่ได้เป็นผู้ให้บริการวิชาชีพด้านแพทย์ใดๆ จึงไม่สามารถให้คำปรึกษาในด้านการแพทย์ การรักษาใดๆ ได้ในทุกๆ กรณี - HealthServ.net เป็นสื่อที่เสนอเนื้อหาด้านสุขภาพ ได้แก่ บทความ ข่าวสาร รวมถึง ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับแพคเกจ/บริการจาก รพ./สถานพยาบาล/ผู้ให้บริการต่างๆ ในประเทศไทย เท่านั้น รายละเอียดเฉพาะเจาะจงเกี่ยวกับบริการ-ราคา-เงื่อนไข-วิธีการบริการ โปรดสอบถามไปยังรพ./สถานพยาบาล/ผู้ให้บริการนั้นๆ โดยตรง (ในส่วนของ รพ./สถานพยาบาล/ผู้ให้บริการ นั้น HealthServ ช่วยได้ในแง่ของข้อมูลติดต่อ สถานที่ตั้ง หรืออื่นๆ ที่เป็นข้อมูลทั่วไป)