ประวัติโรงพยาบาลลำพูน จากดำริแรกก่อตั้งปี 2495 ถึงปัจจุบัน

• ข้อมูลจากประวัติและความเป็นมาของโรงพยาบาลลำพูน หนังสือที่ระลึกเปิดอาคาร ๑๐๐ ปี สธ. โรงพยาบาลลำพูน

ประวัติโรงพยาบาลลําพูน

พุทธศักราช 2495
             รัฐบาลมีนโยบายให้มีการสร้างโรงพยาบาลประจําจังหวัดขึ้นทั่วประเทศ ขุนสนิทประชาราษฎร์ ผู้ว่าราชการจังหวัด ร่วมกับนายชัยวัธน์ อินทะพันธ์ ผู้แทนราษฎรและนายประพันธ์ กาญจนกามล คหบดีจังหวัดลําพูน ร่วมกันเลือกพื้นที่ก่อสร้าง โรงพยาบาลประจําจังหวัดลําพูน ได้ที่ดินเป็นผืนนาตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของวัดจามเทวี ของคุณย่าบัวผัน โนตานนท์ จํานวน 25 ไร่ และคุณย่าบัวเขียว อิศระ จํานวน 12 ไร่ รวม 37 ไร่ ทั้งสองท่านยินดีขายให้เพื่อเห็นแก่สาธารณประโยชน์ เป็นจํานวนเงิน 112,455 บาท

พุทธศักราช 2496
             เริ่มการก่อสร้างตึกหลังแรกของโรงพยาบาล เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2496 เป็นเรือนพักผู้ป่วย แต่งบประมาณทางราชการไม่เพียงพอ ผู้ว่าราชการจังหวัดลําพูนร่วมกับนายประพันธ์ กาญจนกามล จึงได้ประกาศบอกบุญแก่ผู้ที่รักใคร่นับถือร่วมบริจาคทรัพย์ส่วนตัว ได้เงินเพิ่มอีก 66,749 บาท รวมเป็นเงิน 305,749 บาท จนสามารถสร้างตึกหลังแรกเสร็จสิ้น ในวันที่ 30 พฤศจิกายน 2496 ประกอบด้วยห้องตรวจโรค ห้องคลอด ห้องผ่าตัด ห้องทะเบียน และห้องพักผู้ป่วยชายและหญิง

พุทธศักราช 2497
             โรงพยาบาลลําพูนเปิดให้บริการอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2497 มีตึกผู้ป่วย 10 เตียง 1 หลัง มีนายแพทย์จํารูญ ศิริพันธ์ เป็นผู้อํานวยการโรงพยาบาลลําพูนคนแรก แพทย์หญิงฉวีวรรณ ศิริพันธ์ ภรรยาเป็นแพทย์ประจํา มีเภสัชกร 1 คน และพยาบาล 5 คน

             ต่อมา คุณย่าบัวผัน โนตานนท์ ได้บริจาคเงินจํานวน 141,756 บาท สร้างตึกคนไข้พิเศษ พร้อมอุปกรณ์จํานวน 6 ห้อง ชื่อว่า "ตึกโนตานนท์" นับเป็นตึกบริจาคหลังแรกของโรงพยาบาลลําพูน แต่ได้นํามาใช้ประโยชน์เป็นตึกคลอดเนื่องจากมีความเป็นสัดส่วน ภายหลังจึงได้มาใช้เป็นตึกพิเศษ
             ต่อมาได้ปรับปรุงเพื่อใช้ เป็นแผนกกายอุปกรณ์ จนกระทั่งปี 2551 จึงได้รับการปรับปรุงเพื่อเป็นหน่วยแพทย์แผนไทยและสร้างศูนย์ fit for life
             ปัจจุบันถูกรื้อถอนไปแล้ว และเป็นส่วนหนึ่งของที่ตั้ง "อาคาร ๑๐๐ ปี สธ."

พุทธศักราช 2498
             โรงพยาบาลลําพูน ได้รับการจัดสรรงบประมาณจํานวน 1 ล้านบาท  เพื่อสร้างตึกอํานวยการ บ้านพักแพทย์ เภสัชกร เรือนพักพยาบาล เรือนแถวคนงาน โรงครัว โรงซักฟอก และโรงพักศพ ตึกอํานวยการหลังแรก สร้างต่อจากตึกผู้ป่วยหลังแรกมาทางทิศตะวันตก ใช้เวลาในการก่อสร้าง 2 ปี จึงแล้วเสร็จ และเปิดใช้อย่างเป็นทางการ ในเดือนพฤศจิกายน 2500
             ต่อมา โรงพยาบาลลําพูนก็ได้รับจัดสรรงบประมาณเพิ่มเติมเพื่อสร้างถนนคอนกรีต ประตู รั้ว เสาธงชาติ และระบบไฟฟ้า ทําให้โรงพยาบาลมีอาคารสถานที่สมบูรณ์มากขึ้น

ก้าวสู่ยุค 2500

พุทธศักราช 2501
คณะภิกษุสงฆ์ สามเณร และประชาชน ชาวจังหวัดลําพูนได้ร่วมใจกันบริจาคเงิน จํานวน 94,049.50 บาท รวมกับเงินการกุศลอีก 70,000 บาท สร้างตึกพยาบาลสงฆ์โดยสร้างต่อจากตึกผู้ป่วยหลังแรกไปทางทิศตะวันออก

พุทธศักราช 2504
             เจ้าแม่แขกแก้ว ณ ลําพูน ได้บริจาคเงิน จํานวน 10,220 บาท ร่วมกับการบริจาคจากประชาชนชาวลําพูนอีก 1,948 บาท สมทบเงินที่ได้จากการจัดงานรื่นเริงของเจ้าหน้าที่โรงพยาบาลลําพูนรวมเป็นเงินทั้งสิ้น 49,358.40 บาท สร้างตึกผู้ป่วยโรคติดเชื้อ ชื่อว่า "ตึกเมตตาบันเทิง" หรือ ตึกอนาถา ปัจจุบันถูกทดแทนด้วยอาคารแฟลตแพทย์จํานวน 10 ยูนิต

พุทธศักราช 2506
             คุณกานดา วิบุลสันติได้บริจาคจํานวน 150,000 บาท เพื่อสร้างตึก ชื่อ "ตึกกานดา วิบุลสันติ" โดยใช้เป็นห้องผ่าตัดและธนาคารเลือด ยังใช้งานจนถึงปัจจุบัน เป็นศูนย์จ่ายกลาง

พุทธศักราช 2507
             โรงพยาบาลลําพูนได้รับงบประมาณในการก่อสร้างตึกผู้ป่วยหญิง 1  หลัง โดยสร้างต่อจากตึกอํานวยการมาทางทิศตะวันตก ผู้ป่วยหญิง จึงได้แยกมานอนพักรักษาที่ตึกผู้ป่วยหญิง เป็นสัดส่วน และได้ถูกรื้อถอน เพื่อสร้างตึก 50 ปี อนุสรณ์ แทนที่ในเวลาต่อมา

พุทธศักราช 2508
             คุณพ่อสิงห์คําและคุณแม่ศรีแก้ว โนตานนท์ บุตรชายและบุตรสะใภ้ของ คุณย่าบัวผัน โนตานนท์ ได้บริจาคเงินจํานวน 250,000 บาท สร้างตึกผู้ป่วยเด็ก พร้อมอุปกรณ์ เพื่ออุทิศส่วนกุศลแก่คุณย่าบัวผัน โดยสร้างขึ้นบริเวณด้านหลังของตึกโนตานนท์ ชื่อว่า "ตึกบัวผัน โนตานนท์ อนุสรณ์"  ต่อมาได้ใช้เป็นตึกผู้ป่วย ตา หู คอ จมูก จนกระทั่งปี  2549 พัฒนาเป็นศูนย์พัฒนาเด็กวัยเตาะแตะในขณะนั้น  ตามพระราชดําริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี และปรับเป็นหน่วยให้บริการ งานกายภาพบําบัด และถูกรื้อถอน ในเวลาต่อมา

             ในปีเดียวกัน โรงพยาบาลลําพูนได้รับงบประมาณจากราชการ สร้างตึกรังสีวิทยาต่อจากตึกกานดา วิบุลสันติ ซึ่งใช้เป็นแผนกรังสีวิทยา ต่อมาได้ใช้เป็นที่ทําการของกลุ่มงานรังสีวิทยา กลุ่มงานเวชกรรมสังคม และเวชกรรมฟื้นฟู ปัจจุบันเป็นที่ตั้งศูนย์ดูแลต่อเนื่อง (Continuing of Care : CoC)

พุทธศักราช 2510
             ศึกษาธิการจังหวัดลําพูน ได้รวบรวมเงินบริจาค จากครู ข้าราชการและประชาชน จํานวน 80,000 บาท โรงพยาบาลลําพูนสมทบอีก 20,000 บาท สร้างตึกพิเศษ จํานวน 4 ห้อง ชื่อว่า "ตึกคุรุสภา" โดยสร้างต่อจากตึกพยาบาลสงฆ์ทางทิศตะวันออก

พุทธศักราช 2512
             โรงพยาบาลลําพูนได้รับงบประมาณจํานวน 500,000 บาทสร้างตึกคลอด 2 ชั้น จึงย้ายห้องคลอดจากตึกโนตานนท์  ตึกโนตานนท์จึงใช้เป็นห้องพิเศษในเวลานั้น โรงพยาบาลลําพูนสามารถให้บริการแก่ประชาชนครบทุกแผนก โดยใช้ตึกอํานวยการ บริการผู้ป่วยนอก ตึกผู้ป่วยชาย ตึกผู้ป่วยหญิง ตึกเด็ก ตึกคลอดและตึกพิเศษ

พุทธศักราช 2517
             เดือนกุมภาพันธ์ 2517 โรงพยาบาลลําพูน ได้เปลี่ยนผู้บริหารชื่อ นายแพทย์สาโรจน์ คงประศาสน์ ย้ายมาเป็นผู้อํานวยการโรงพยาบาลลําพูน ลําดับที่ สอง ขณะนั้นโรงพยาบาลลําพูนมีแพทย์ประจํา 3 คน คือ นายแพทย์จรูญวิทย์ ศิริสมบัติ นายแพทย์สมพัฒน์ คชสีห์ และนายแพทย์ยงยุทธ กัมพูพงศ์ เริ่มเปิดให้บริการผู้ป่วย ทั่วไปนอกเวลาราชการเป็นครั้งแรก
             ปลายปีเดียวกัน เดือนธันวาคม นายแพทย์ประสิทธิ์ สาระยา เป็นผู้อํานวยการโรงพยาบาลลําพูน ลําดับที่สาม

พุทธศักราช 2518
             โรงพยาบาลลําพูนได้รับงบประมาณ สร้างตึกอํานวยการ หลังใหม่เป็น ตึก 2 ชั้น โดยสร้างด้านหน้าตึกอํานวยการหลังเดิม ชั้นล่างใช้เป็นแผนกผู้ป่วยนอก ชั้นบนเป็นสํานักงานอํานวยการ ซึ่งใช้ประโยชน์มาจนปี 2562 ปัจจุบันเป็นสํานักงานชมรมจริยธรรม และศูนย์กิจกรรมสัมพันธ์สําหรับบุคลากร ส่วนชั้นล่าง อยู่ระหว่างรอ การปรับปรุงเป็นร้านค้าสวัสดิการสําหรับผู้มารับบริการ

พุทธศักราช 2520
             โรงพยาบาลลําพูนได้รับงบประมาณสร้างอาคารผ่าตัด 1 หลัง ประกอบด้วย ห้องผ่าตัด 3 ห้อง และดัดแปลงบางพื้นที่เป็นห้องผู้ป่วยหนัก และย้ายห้องผ่าตัดมาจากตึกกานดา วิบุลสันติ  ปัจจุบันใช้เป็น ห้องยาผู้ป่วยใน หน่วยไตเทียม และหน่วยงานซักฟอกและตัดเย็บ หน่วยไตเทียม

พุทธศักราช 2521
             นายแพทย์จํารูญ และแพทย์หญิงฉวีวรรณ ศิริพันธุ์ อดีตผู้อํานวยการโรงพยาบาลลําพูนคนแรกและแพทย์ประจําคนแรก ได้บริจาคเงินสร้างตึกพิเศษ ชื่อ ตึกสองแพทย์ ปัจจุบันถูกทดแทนด้วย "อาคาร 100  ปี สธ." บางส่วน

             ในปีเดียวกัน โรงพยาบาลลําพูน ได้รับงบประมาณในการสร้างตึกผู้ป่วย 2 ชั้น จํานวน 60 เตียง โดยชั้นล่าง เป็นหอผู้ป่วยศัลยกรรมชาย ชั้นบนเป็นหอผู้ป่วยอายุกรรมชาย ปัจจุบันชั้นล่างได้ปรับปรุงเป็นคลินิกพิเศษ ชั้นบนเป็นกลุ่มงานจิตเวช

             ในช่วงเวลาดังกล่าว มีการก่อสร้างตึกเอกซเรย์ต่อจากด้านหลังของตึกรังสีวิทยาเดิม โดยชั้นบนใช้เป็นห้องเก็บเวชระเบียนผู้ป่วยใน ได้ปรับปรุงเพื่อใช้เป็นที่เก็บเวชระเบียนผู้ป่วยและเอกสารอื่นๆ ในเดือนธันวาคม นายแพทย์สิงห์ สงเคราะห์พันธ์ เป็นผู้อํานวยการโรงพยาบาลลําพูน ลําดับที่ สี่ ในช่วงเวลา 3  เดือน ถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2522

พุทธศักราช 2522
             เดือนเมษายน 2522  ร้อยโทนายแพทย์ไพฑูรย์ อารยางกูร เป็นผู้อํานวยการโรงพยาบาลลําพูน ลําดับที่ห้า โรงพยาบาลลําพูน ยังคงมีการพัฒนาด้านโครงสร้างเพื่อรองรับการรักษาพยาบาลคนลําพูนอย่างต่อเนื่อง

             ในปี 2524 ได้รับงบประมาณจํานวนเงิน 3,765,000  บาท เพื่อก่อสร้างตึกผู้ป่วย 2 ชั้น จํานวน 60 เตียง ชั้นล่างเป็นหอผู้ป่วยศัลยกรรมหญิง ชั้นบนเป็นหอผู้ป่วยอายุรกรรมหญิง ใช้งานมาจนถึงปัจจุบัน ชั้นบนได้ปรับปรุงเป็นหน่วยแพทย์แผนไทย ชั้นล่างเปิดให้บริการทันตกรรม

พุทธศักราช 2527
             นายแพทย์จรัล ใจแพทย์ เป็นผู้อํานวยการโรงพยาบาลลําพูน ลําดับที่หก เมื่อเดือน สิงหาคม 2527 มีการปรับปรุงด้านสาธารณูปโภค สิ่งแวดล้อม ขยายต่อเติมตึกอํานวยการด้านหลัง เพื่อเป็นแผนกอุบัติเหตุฉุกเฉิน ต่อมาได้ใช้ เป็นหน่วยงานทันตกรรม และจักษุวิทยา ปัจจุบันเป็นพื้นที่ว่างรอการปรับปรุงใช้สอยประโยชน์ต่อ

             ในยุคนี้ โรงพยาบาลลําพูนมีการก่อตั้งวงดนตรี ชื่อว่า "วงกุหลาบขาว" เพื่อสร้างความสัมพันธ์แก่เจ้าหน้าที่ และสร้างสัมพันธภาพหน่วยงานอื่นๆ ได้รับเงินบริจาคจากสโมสรโรตารีจังหวัดลําพูน เพื่อสร้างเรือนพักญาติแห่งแรก ที่ด้านตะวันตกของโรงพยาบาล ปัจจุบันได้ถูกรื้อถอนและเป็นส่วนหนึ่งของบริเวณของ "อาคาร ๑๐๐ ปี สธ.

พุทธศักราช 2528
             เดือนพฤศจิกายน 2528 นายแพทย์ สละ สุขตระกูล เป็นผู้อํานวยการ ลําดับที่ เจ็ด โรงพยาบาลลําพูนได้ร่วมกิจกรรมกับชุมชนและหน่วยงานราชการต่างๆของจังหวัด มากขึ้น อาทิ งานฤดูหนาว งานลอยกระทง ฯลฯ
             องค์การบริหารส่วนจังหวัดลําพูน ได้บริจาคเงินจํานวน 3,800,000 บาท สมทบกับเงินบํารุงของโรงพยาบาลลําพูน รวมเป็นเงิน ทั้งสิ้น 3,980,000  บาท ก่อสร้างตึกอุบัติเหตุ งานอุบัติเหตุฉุกเฉินจึงถูกย้ายมาจากตึกอํานวยการเดิม โดยเปิดใช้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 26 กันยายน 2531 และได้ใช้ประโยชน์มาจนถึงเดือนธันวาคม 2562 หน่วยงาน อุบัติเหตุฉุกเฉิน จึงย้ายมายัง "อาคาร ๑๐๐ ปี สธ." อาคารอุบัติเหตุเดิม อยู่ระหว่างรอการปรับปรุงเป็นตึกผู้ป่วยหนัก

พุทธศักราช 2533
             นายแพทย์วิวัฒน์ เชวงชัยยง เป็นผู้อํานวยการ โรงพยาบาลลําพูน ลําดับที่ แปด เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2533  คุณพ่อสุข เทพมณี พร้อมด้วยบุตรธิดา ได้บริจาคเงิน จํานวน 3,025,000 บาท สร้างตึกพิเศษ 12 ห้อง พร้อมอุปกรณ์ ชื่อ "ตึกเทพมณี" เพื่ออุทิศแก่ คุณแม่คํานวณ เทพมณี และ ร.ต.พิเชษฐ์ เทพมณี โดยสร้างขึ้นระหว่างตึกโนตานนท์ และ ตึกบัวผัน โนตานนท์อนุสรณ์ เปิดใช้เมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2533  ใช้ประโยชน์ต่อเนื่องมาโดยตลอดและถูกรื้อถอน เพื่อใช้เป็นพื้นที่ก่อสร้าง "อาคาร ๑๐๐ ปี สธ." ในปัจจุบัน

พุทธศักราช 2535 
             ท่านเจ้าคุณพระโสภณธีรคุณ (สุเธียร อคฺคปญฺโญ) เจ้าคณะจังหวัดลําพูน เป็นประธานในการจัดหาทุนโดยมี พระธรรมปัญญาบดี (ช่วง วรปญฺโญ) เจ้าคณะภาค ๗ ในขณะนั้นและ คุณพ่อวีระ คุณแม่ฟองคํา อุณวาทพานิช บริจาคเงินรายละ 3,000,000 บาท สมทบกับคณะศิษย์พระสุพรหมยานเถร จํานวน 9,000,000 บาท ร่วมกับคณะสงฆ์และศรัทธาประชาชน รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 22,000,000 บาท สร้างตึกสงฆ์อาพาธ 4 ชั้น ทดแทนตึกพยาบาลสงฆ์ และตึกคุรุสภา เดิม ชื่อตึก "พระสุเมธมังคลาจารย์" เพื่อถวายเป็นมุทิตาสักการะ แด่ พระสุเมธมังคลาจารย์ อดีตเจ้าคณะภาค ๗ เจ้าอาวาสวัดพระธาตุหริภุญชัยวรมหาวิหาร โดยเปิดใช้อย่างเป็นทางการในวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2535  และใช้ประโยชน์ จนถึงปัจจุบัน

พุทธศักราช 2536 
โรงพยาบาลลําพูนได้รับจัดสรรงบประมาณ 30,000,000 บาท ก่อสร้างตึกผู้ป่วยสามัญ 4 ชั้น จํานวน 120 เตียง ชื่อ "ตึก 40 ปี" ทดแทนตึกผู้ป่วยหลังแรกของโรงพยาบาลลําพูน เปิดให้บริการ ในปี 2537 และใช้ประโยชน์มาจนถึงปัจจุบัน