นโยบายและมาตรการการแก้ไขปัญหา บุหรี่ไฟฟ้าในเด็กและเยาวชน

จากสถานการณ์เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม 2567 ที่ผ่านมาเป็น “วันงดสูบบุหรี่โลก” ในปีนี้ องค์การอนามัยโลก กำหนด ประเด็นการรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ในเรื่องการแทรกนโยบายจากธุรกิจยาสูบในหัวข้อ “Protecting children from tobacco industry interference” ซึ่งมูลนิธิรณรงค์เพื่อการไม่สูบบุหรี่ และเครือข่ายควบคุมการบริโภคยาสูบได้แปลความเป็นภาษาไทยว่า “ร่วมปกป้องเด็กและเยาวชนจากบุหรี่ไฟฟ้า”โดยในส่วนของประเทศไทยนั้น ได้มีการกำหนดกรอบทิศทางที่เกี่ยวข้องกับสถานการณ์ ปัญหาดังกล่าว โดยมุ่งเน้นการปกป้องคุ้มครองเด็กและเยาวชนจากภยันตรายและการเสพติดของบุหรี่ไฟฟ้า โดยดำเนินการตามที่ คณะกรรมการควบคุมผลิตภัณฑ์ยาสูบแห่งชาติ (คผยช.) เห็นชอบตาม “มาตรการการป้องกันและควบคุมการแพร่ระบาดบุหรี่ไฟฟ้า ในประเทศไทย” เพื่อป้องกันและควบคุมการแพร่ระบาดบุหรี่ไฟฟ้าในกลุ่มเด็กและเยาวชน ซึ่งประกอบไปด้วย 5 มาตรการที่สำคัญ

1. พัฒนาและจัดการองค์ความรู้
2. สร้างการรับรู้ภยันตรายและการเสพติดของบุหรี่ไฟฟ้าแก่เด็ก เยาวชน และสาธารณชน
3. เฝ้าระวังและบังคับใช้กฎหมายควบคุมบุหรี่ไฟฟ้า
4. พัฒนาศักยภาพภาคีเครือข่ายเพื่อสนับสนุนมาตรการป้องกันควบคุมบุหรี่ไฟฟ้า
5. ยืนยันนโยบายและมาตรการป้องกันและปราบปรามการแพร่ระบาดบุหรี่ไฟฟ้า โดยที่คำนึงถึงพันธสัญญาที่ประเทศไทยได้ร่วมเป็น สมาชิกและต้องดำเนินการตามกรอบอนุสัญญาว่าด้วยการควบคุมยาสูบขององค์การอนามัยโลก

สถิติการใช้บุหรี่ไฟฟา้ของเด็กและเยาวชนในประเทศไทย

         ดร.นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม รองผู้จัดการกองทุนสนับสนุน การสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวว่า ข้อมูลจากการเฝ้าระวังพฤติกรรม สุขภาพ ประเด็นการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของเยาวชนไทย ปี 2566 ของ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข ส ารวจเด็กและ เยาวชนอายุไม่เกิน 25 ปี จำนวน 61,688 คน พบว่า ภาพรวมของ เยาวชนทั่วประเทศ 25% เป็นผู้สูบบุหรี่ไฟฟ้า หรือคิดเป็น 1 ใน 4 ของ จ านวนประชากรทั้งหมด สอดคล้องกับข้อมูลการส ารวจการบริโภค ผลิตภัณฑ์ยาสูบ Global Youth Tobacco Survey : GYTS ปี 2565 ของไทย ในกลุ่มนักเรียนที่มีอายุระหว่าง 13-15 ปี ที่เดิมอยู่ 17.6% ขณะที่ผลการส ารวจพฤติกรรมการใช้บุหรี่ไฟฟ้าของ โรงเรียนประถมศึกษาแห่งหนึ่งในภาคกลาง กลุ่มตัวอย่าง 152 คน ช่วงเดือน ม.ค. 2567 โดยนักศึกษาแพทย์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาล รามาธิบดี พบข้อมูลที่น่าตกใจเกี่ยวกับสาเหตุของการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในเด็ก ระดับประถมศึกษาชั้นปีที่ 4 - 5 โดยกลุ่มตัวอย่างร้อยละ 15 เคยถูก คนในครอบครัวแนะน าหรือให้ทดลองสูบบุหรี่ไฟฟ้า ขณะที่กลุ่มเด็กที่เคย สูบบุหรี่ไฟฟ้าร้อยละ 73 ระบุว่ามีแหล่งที่มาของบุหรี่ไฟฟ้ามาจาก ครอบครัว เพื่อน คนในชุมชน แนะน า ให้ยืม หรือขายบุหรี่ไฟฟ้าให้ เนื่องจากเข้าใจว่าปลอดภัย เพราะ รูปลักษณ์อุปกรณ์มีความเป็นมิตร

ในด้าน ศ.พญ.สุวรรณา เรืองกาญจนเศรษฐ์ ประธานคณะกรรมการพัฒนานโยบายสาธารณะประเด็นการควบคุม บุหรี่ไฟฟ้า ระบุเกี่ยวกับสถานการณ์ที่น่ากังวลดังกล่าวว่า ปัจจุบันวิกฤติบุหรี่ไฟฟ้าเรียกได้ว่าเป็นสึนามิที่ถาโถมเข้ามาในสังคมไทย เพราะเป็นปัญหาที่แพร่ระบาดอย่างรวดเร็วและมีอำนาจทำลายล้างสูง โดยเฉพาะกับเด็กและเยาวชนของประเทศ ซึ่งข้อเสนอ เชิงนโยบายที่ทุกฝ่ายได้ให้ฉันทมติเห็นชอบร่วมกันในวันนี้ เชื่อว่าจะนำไปสู่การบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจังเพื่อเดินหน้าป้องปราม และปราบปรามบุหรี่ไฟฟ้าในสังคมไทยให้เป็นรูปธรรมได้ต่อไป


สาระสำคัญ 6 ข้อ เกี่ยวกับนโยบายป้องกันและแก้ไขปัญหาบุหรี่ไฟฟ้า

นโยบาย 1. สร้างความตระหนักรู้ถึงภยันตรายและการเสพติดของบุหรี่ไฟฟ้าให้ถูกต้องและทันเหตุการณ์
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สถานศึกษาทุกระดับทุกสังกัด ทั้งภาครัฐและภาคเอกชน

นโยบาย 2. เฝ้าระวังและกํากับการนําเสนอเนื้อหา สาระและการผลิตสื่อต่างๆ
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สํานักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม แห่งชาติ(กสทช.) กรมประชาสัมพันธ์

นโยบาย 3. เพิ่มประสิทธิภาพและยกระดับการบังคับใช้กฎหมายให้จริงจังมากขึ้น สํานักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์และกิจการโทรคมนาคม แห่งชาติ(กสทช.) กรมประชาสัมพันธ์
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สํานักงานตํารวจแห่งชาติสํานักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค กรมศุลกากร และกระทรวงดิจิทัล เพื่อเศรษฐกิจและสังคม

นโยบาย 4. สร้างการมีส่วนร่วมของ ภาคประชาสังคม ชุมชน มาร่วมสนับสนุนป้อกันการแพร่ระบาดบุหรี่ไฟฟ้า
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

นโยบาย 5. เป็นแบบอย่างที่ดีในการไม่สูบบุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เจ้าหน้าที่ของรัฐ

นโยบาย 6. คงไว้ซึ่งนโยบายห้ามนําเข้าและจําหน่าย บุหรี่ไฟฟ้า ป้องกันการแทรกแซงจากอุตสาหกรรมยาสูบ ตลอดจนนําไกด์ไลน์ของ WHO กําหนดเป็นมาตรการภายในประเทศ
หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กระทรวงการคลัง