คู่มืออัตราค่าบริการสาธารณสุข สำหรับคนไทยและชาวต่างชาติ พ.ศ.2568

อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข สำหรับคนไทยและชาวต่างชาติ พ.ศ.2568 จัดทำโดยกองบริหารการสาธารณสุข ฉบับนี้ ออกประกาศในราชกิจจาฯ เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2568 และมีผลบังคับใช้ พฤษภาคม 2568 (90 วันหลังประกาศราชกิจจาฯ) เป็นฉบับที่ปรับปรุงข้อมูลอัตราค่าบริการให้มีความเหมาะสมกับสภาพสังคมและเศรษฐกิจในปัจจุบัน และใช้แทนฉบับเก่าปี 2562 ที่ถูกยกเลิกไป

สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุขโดยกองบริหารการสาธารณสุขได้จัดทำ คู่มืออัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข สำหรับคนไทย พ.ศ. 2568 และคู่มืออัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข สำหรับชาวต่างชาติ พ.ศ. 2568 เผยแพร่บนเว็บไซต์กองบริหารการสาธารณสุข (phdb.moph.go.th)

ขอเชิญผู้เกี่ยวข้อง/ ผู้สนใจศึกษารายละเอียด/ download เอกสารดังกล่าวได้

เอกสารที่เกี่ยวข้อง

[ดาวน์โหลด] อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข สำหรับคนไทย ปี 2568 (pdf 328 หน้า 30.4MB)

คำนำ

ตามที่กระทรวงสาธารณสุข ได้ดําเนินการออกเป็นประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง อัตราค่าบริการ สาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2562 และแจ้งเวียนให้หน่วยบริการในสังกัด กระทรวงสาธารณสุขทราบ และดําเนินการตามแนวทางปฏิบัติของประกาศกระทรวงสาธารณสุขฯ ดังกล่าว แต่ด้วยการบริการทางการแพทย์ในปัจจุบันมีการบริการรูปแบบใหม่เกิดขึ้น บางบริการมีต้นทุนการให้บริการที่สูงขึ้น มีการเปลี่ยนแปลงด้านต้นทุนที่รวดเร็ว จึงต้องมีการทบทวนและปรับปรุงอัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการ ในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้มีความเหมาะสมกับสภาพสังคมและเศรษฐกิจในปัจจุบัน

ซึ่งแนวทางในการกําหนดอัตราค่าบริการสาธารณสุขในปัจจุบัน ได้รับความร่วมมือจากบุคลากร ในแต่ละวิชาชีพที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในแต่ละสาขา กําหนดมาตรฐานและหลักการคิดต้นทุนร่วมกัน เพื่อให้อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขมีความเหมาะสม สะท้อนต้นทุน ที่แท้จริง โดยใช้หลักการคิดต้นทุนฐานกิจกรรม (Activity Based Costing - ABC) ซึ่งราคาที่กําหนดให้เป็นราคา ขั้นสูง หรือราคาเพดาน (Ceiling Price) สําหรับให้หน่วยบริการนําไปใช้เป็นแนวทางในการพิจารณากําหนด อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการนั้น ๆ ตามความเหมาะสม และตามที่ได้ตกลงกันในแต่ละกองทุน ๆ

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข จึงออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง อัตราค่าบริการสาธารณสุข ของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2568 เมื่อวันที่ 23 มกราคม พ.ศ. 2568 และได้ประกาศ ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนพิเศษ 58 ง ลงวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2568 ซึ่งมีผลใช้บังคับเมื่อพ้น 90 วัน นับแต่วันที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป โดยให้ยกเลิกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง อัตราค่าบริการ สาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2562 ซึ่งได้แจ้งเวียนให้หน่วยบริการ ในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขทราบ และดําเนินการตามแนวทางปฏิบัติของประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2568 ดังกล่าว และได้ออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวง สาธารณสุข (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 เมื่อวันที่ 30 เมษายน 2568 ซึ่งได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนพิเศษ 186 ง ลงวันที่ 7 พฤษภาคม 2568 โดยข้อความในประกาศฯ ฉบับดังกล่าว ข้อ 3 ให้ยกเลิกบัญชี 1 อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขสําหรับคนไทย พ.ศ. 2568 และบัญชี 2 อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขสําหรับชาวต่างชาติ พ.ศ. 2568 ที่แนบท้ายประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัด กระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2568 และให้ใช้บัญชี 1 อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัด กระทรวงสาธารณสุขสําหรับคนไทย และบัญชี 2 อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัด กระทรวงสาธารณสุขสําหรับชาวต่างชาติ ที่แนบท้ายประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง อัตราค่าบริการ สาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 นี้แทน

กระทรวงสาธารณสุข
กุมภาพันธ์ 2568

ต่อมา ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๖๘ ประกาศ ณ วันที่ ๓๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๘ สมศักดิ์ เทพสุทิน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข และประกาศในราชกิจจาฯ วันที่ ๗ พ.ค. ๒๕๖๘ มีสาระสำคัญ "ข้อ ๓ ให้ยกเลิกบัญชี ๑ อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข สําหรับคนไทย พ.ศ. ๒๕๖๘ และบัญชี ๒ อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัด กระทรวงสาธารณสุขสําหรับชาวต่างชาติ พ.ศ. ๒๕๖๘ ที่แนบท้ายประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. ๒๕๖๘ และให้ใช้บัญชี ๑ อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขสําหรับคนไทย และบัญชี ๒ อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุขสําหรับชาวต่างชาติ ที่แนบท้ายประกาศนี้แทน"

ประกาศฉบับนี้จำแนกค่าบริการ ออกเป็น 12 หมวด ได้แก่
หมวดที่ 1 ค่ายาและบริการเภสัชกรรม
หมวดที่ 2 ค่าบริการสาธารณสุขทางเทคนิคการแพทย์และพยาธิวิทยาคลินิก
หมวดที่ 3 ค่าบริการทางรังสีวิทยา
หมวดที่ 4 ค่าบริการตรวจรักษาทั่วไป
หมวดที่ 5 ค่าบริการตรวจรักษาโดยวิธีการพิเศษต่างๆ
หมวดที่ 6 ค่าบริการทันตกรรม
หมวดที่ 7 ค่าบริการทางด้านวิสัญญี
หมวดที่ 8 ค่าบริการด้านศัลยกรรม
หมวดที่ 9 ค่าบริการทางด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
หมวดที่ 10 ค่าบริการเวชกรรมฟื้นฟู
หมวดที่ 11 ค่าบริการทางด้านสุขภาพจิตและจิตเวช
หมวดที่ 12 ค่าบริการทางพยาธิวิทยากายวิภาคและนิติเวช

นิยามศัพท์ทั่วไป

1. ค่าบริการ หมายถึง เงินที่หน่วยบริการเรียกเก็บในการให้บริการรักษาพยาบาล ดังนี้
1) ค่ายาและบริการเภสัชกรรม
2) ค่าบริการทางเทคนิคการแพทย์และพยาธิวิทยาคลินิก
3) ค่าบริการทางรังสีวิทยา
4) ค่าบริการตรวจรักษาทั่วไป
5) ค่าบริการตรวจรักษาโดยวิธีการพิเศษต่าง ๆ
6) ค่าบริการทันตกรรม
7) ค่าบริการทางด้านวิสัญญี
8) ค่าบริการศัลยกรรม
9) ค่าบริการด้านการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
10) ค่าบริการเวชกรรมฟื้นฟู
11) ค่าบริการทางด้านสุขภาพจิตและจิตเวช
12) ค่าบริการทางพยาธิวิทยากายวิภาคและนิติเวช
13) ค่าบริการอื่น ๆ ที่หน่วยบริการหรือกระทรวงสาธารณสุขกําหนด

2. ยา หมายถึง ๆ
1) วัตถุที่รองรับไว้ในตํารายาที่รัฐมนตรีประกาศ
2) วัตถุที่มุ่งหมายสําหรับใช้ในการวินิจฉัย บําบัด บรรเทา รักษา หรือป้องกันโรค หรือความเจ็บป่วยของมนุษย์หรือสัตว์
3) วัตถุที่เป็นเภสัชเคมีภัณฑ์หรือเภสัชเคมีภัณฑ์กึ่งสําเร็จรูป
4) วัตถุที่มุ่งหมายสําหรับให้เกิดผลต่อสุขภาพ โครงสร้าง หรือการกระทําหน้าที่ใด ๆ ของร่างกาย มนุษย์หรือสัตว์

ไม่หมายความรวมถึง
- วัตถุที่มุ่งหมายสําหรับใช้ในการเกษตรหรืออุตสาหกรรมตามที่รัฐมนตรีประกาศ
- วัตถุที่มุ่งหมายสําหรับใช้เป็นอาหารสําหรับมนุษย์ เครื่องกีฬา เครื่องมือ เครื่องใช้ในการ ส่งเสริมสุขภาพ เครื่องสําอาง หรือเครื่องมือและส่วนประกอบของเครื่องมือที่ใช้ในการประกอบโรคศิลปะ หรือวิชาชีพเวชกรรม
- วัตถุที่มุ่งหมายสําหรับใช้ในห้องวิทยาศาสตร์ สําหรับการวิจัย การวิเคราะห์ หรือการชันสูตรโรค ซึ่งมิได้กระทําโดยตรงต่อร่างกายมนุษย์

หลักการและแนวคิดในการจัดทําอัตราค่าบริการสาธารณสุข
การจัดทําอัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2568 นั้น กระทรวงสาธารณสุขได้แต่งตั้งคณะกรรมการพัฒนาอัตราค่าบริการของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข, คณะอนุกรรมการพัฒนาอัตราค่าบริการของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข และคณะอนุกรรมการกําหนดและปรับปรุงอัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวง สาธารณสุข (รายหมวด) ของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข เพื่อพิจารณาปรับปรุงอัตราค่าบริการสาธารณสุขในด้านต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องสําหรับหน่วยบริการ และใช้กรอบแนวคิดตามหลักการคิดต้นทุนฐานกิจกรรม (Activity Based Costing-ABC) เพื่อให้สะท้อนต้นทุนของการจัดบริการที่แท้จริง
Back to top
หลักการคิดต้นทุนฐานกิจกรรม (Activity Based Costing) ประกอบด้วย
1. ต้นทุนค่าแรง (Labor Cost และเงินประจําตําแหน่งของบุคลากรทั้งหมด โดยต้นทุนค่าแรงประกอบด้วยองค์ประกอบ ดังนี้ LC) ประกอบด้วย เงินเดือน ค่าตอบแทน 1. เงินเดือน 2. เงินประจํานําแหน่ง 3. เงินค่าครองชีพ 4. เงินเพิ่มสําหรับตําแหน่งที่มีเหตุพิเศษ (พตก.) 5. เงินสวัสดิการสําหรับการปฏิบัติงานประจําสํานักงานในพื้นที่พิเศษ (สปพ.) 6. เงินเพิ่มพิเศษสําหรับการสู้รบ (พ.ส.ร.) 7. เงินค่าตอบแทนพิเศษ (กรณีเต็มขั้น) อัตราค่าบริการสาธารณสุขของหน่วยบริการในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข สําหรับคนไทย พ.ศ. 2568 8. เงินค่าตอบแทนนอกเหนือเงินเดือน 9. เงินช่วยเหลือผู้ปฏิบัติหน้าที่ราชการเนื่องในการป้องกันอธิปไตยและรักษาความสงบเรียบร้อย ของประเทศ (บทช.) 10. เงิน พอส. 11. ค่าตอบแทนสําหรับตําแหน่งที่มีเหตุพิเศษของพนักงานราชการ (ค.ต.ส.)
Back to top
สูตรการคํานวณ ต้นทุนค่าแรงรายวิชาชีพต่อนาที
สูตรการคํานวณ ต้นทุนค่าแรงรายวิชาชีพต่อนาที คิดโดยนําเงินเดือน เงินประจําตําแหน่ง เงินค่าครองชีพ เงินเพิ่มสําหรับตําแหน่งที่มีเหตุพิเศษ (พตก.) เงินสวัสดิการสําหรับการปฏิบัติงาน ประจําสํานักงานในพื้นที่พิเศษ (สปพ.) เงินเพิ่มพิเศษสําหรับการสู้รบ (พ.ส.ร.) เงินค่าตอบแทนพิเศษ (กรณีเต็มขั้น) เงินค่าตอบแทนนอกเหนือเงินเดือน เงินช่วยเหลือผู้ปฏิบัติหน้าที่ราชการเนื่องในการป้องกัน อธิปไตยและรักษาความสงบเรียบร้อยของประเทศ (บทช.) เงิน พอส. และค่าตอบแทนสําหรับตําแหน่ง ที่มีเหตุพิเศษของพนักงานราชการ (ค.ต.ส.) ของบุคลากรวิชาชีพนั้น ๆ ต่อจํานวนบุคลากรที่เกี่ยวข้อง กับกิจกรรม โดยคิดทั้งปี (12 เดือน)

ต้นทุนค่าแรงต่อนาที คิดโดยใช้เวลทำงาน 230 วันต่อปี และเวลาทำงานมาตรฐานใน 1 วัน คิด 6 ชั่วโมงต่อวัน (อ้างอิงคตามมาตรฐานการทำงานของสำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน)

Back to top
2. ต้นทุนค่าวัสดุ (Material Cost – MC)
ต้นทุนค่าวัสดุ (Material Cost – MC) ประกอบด้วย วัสดุการแพทย์และเวชภัณฑ์ มิใช่ยาทั่วไปที่ต้องใช้ในการให้บริการหรือหัตถการแต่ละประเภท ทั้งนี้ไม่รวมวัสดุเฉพาะหัตถการที่มีราคาแพง หรืออวัยวะเทียม และอุปกรณ์ในการบำบัดรักษาโรคที่มีประกาศไว้ให้เบิกต่างหาก
Back to top
3. ต้นทุนค่าครุภัณฑ์ / สิ่งก่อสร้าง (Capital Cost - CC)
ต้นทุนค่าครุภัณฑ์ / สิ่งก่อสร้าง (Capital Cost - CC) ประกอบด้วย ค่าเสื่อมราคาของครุภัณฑ์ทางการแพทย์ คำนวนอายุการใช้งาน 5 ปี ค่าเสื่อมราคาของสิ่งก่อสร้าง คำนวนอายุการใช้งาน 25 ปี
Back to top