เมื่อพิจารณาต้นทุนผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยในจำแนกตามหมวดค่ารักษาพบด้วยว่า รพ.ขนาดเล็กมีต้นทุน
กระจุกตัวในหมวดค่าบริการการพยาบาลมากกว่า ขณะที่รพ.ขนาดใหญ่มีสัดส่วนต้นทุนในหมวดค่ายา หัตถการ (ผ่าตัด) และอวัยวะเทียมและอุปกรณ์เพิ่มขึ้น
การศึกษาต้นทุนต่อหน่วยบริการผู้ป่วยใน (IP)
พบว่า ต้นทุนต่อการนอนรักษาในรพ. หรือ IP admission เพิ่มตามระดับ รพ. ขณะที่ต้นทุนต่อ ค่าน้ําหนักสัมพัทธ์ กลุ่มวินิจฉัยโรคร่วม ( AdjRW) สูงชัดใน รพ.มหาวิทยาลัย
โดยปีงบฯ 2565 ต้นทุนเฉลี่ยต่อ Admission และต้นทุนต่อ AdjRW คือ
- รพช.เล็ก-กลาง 9,412 บาทต่อ Admission และ 14,472 บาท/ AdjRW
- รพช.กลาง-ใหญ่ 10,953 บาทต่อ Admission และ 13,475 บาท/ AdjRW
- รพช.แม่ข่าย 10,831 บาทต่อ Admission และ 13,721 บาท/ AdjRW
- รพท.เล็ก 21,236 บาทต่อ Admission และ18,220 บาท/ AdjRW
- รพท.ใหญ่ 22,679 บาทต่อ Admission และ 14,232 บาท/ AdjRW
- รพศ. 31,512 บาทต่อ Admission และ 15,574 บาท/ AdjRW และ
- รพ.มหาวิทยาลัย 100,095 บาทต่อ Admissionและ 34,807 บาท/ AdjRW
วิเคราะห์ต้นทุนต่อหน่วยบริการผู้ป่วยใน (IP)
มองเป็นประเด็นได้ดังนี้
ต้นทุนต่อการรับไว้รักษาในรพ. (admission) ของรพ.ขนาดใหญ่สูงกว่าขนาดเล็ก สะท้อนทั้งความรุนแรงของโรคและจำนวนวันนอนที่ยาวกว่า
ต้นทุนต่อระดับความยากในการรักษา (AdjRW) ของรพ.สังกัดสป.สธ.แต่ละระดับใกล้เคียงกัน ยกเว้นรพท.ขนาดเล็ก (M1) ที่สูงกว่าชัดเจนอาจสะท้อนข้อจำกัดในการเฉลี่ยต้นทุนคงที่ สอดคล้องกับต้นทุนหมวดค่าห้องและค่าหัตถการที่สูงกว่ารพท.ขนาดใหญ่
รพ.สังกัดมหาวิทยาลัยมีต้นทุนต่อการแอดมิท และต่อ AdjRW สูงกว่าระดับ รพศ.ประมาณ 3 และ 2 เท่าตามลำดับ จากปริมาณการให้บริการที่ต่ำกว่า วันนอนที่ยาวกว่า และความซับซ้อนของการรักษาที่มากกว่า ต้นทุนที่สูงกว่านี้กระจายอยู่ในทุกหมวดและเด่นชัดในหมวดหัตถการ อวัยวะเทียมและอุปกรณ์ และค่าห้องต่อการแอดมิทที่สูงกว่า รพศ.อย่างชัดเจน
หมวดค่าธรรมเนียมแพทย์ แม้มีสัดส่วนไม่สูง แต่เพิ่มขึ้นตามระดับรพ.และสูงชัดเจนใน รพ.มหาวิทยาลัย อาจสะท้อนการใช้แพทย์เฉพาะทางหรืออาจารย์แพทย์มากขึ้น
ตัวอย่างการเปรียบเทียบต้นทุนการรักษากลุ่มวินิจฉัยโรคร่วม (DRG) 3 กลุ่มโรคสะท้อนแนวโน้มเดียวกันทั้งในกลุ่มโรคที่เน้นการผ่าตัด-ใช้เครื่องมือ และกลุ่มโรคที่เน้นการใช้ยาพบว่า รพ.สังกัดมหาวิทยาลัยมีต้นทุนต่อ การแอดมิทที่สูงกว่ารพ.สังกัดสป.สธ. (รพศ.) อย่างชัดเจนโดยเฉพาะหมวดหัตถการ บริการรังสี และค่าห้อง ดังนี้
(1) ผ่าตัดไส้ติ่ง ต้นทุนสูงในหมวดหัตถการและรังสี สะท้อนการใช้เทคโนโลยีและเครื่องมือผ่าตัดที่มีราคาสูง
(2) กรณีผ่าคลอด Caesarean ต้นทุนสูงกว่าทุกหมวดสำคัญทั้งหัตถการ ห้อง พยาบาล และค่าธรรมเนียมแพทย์ สอดคล้องกับวันนอนเฉลี่ยที่ยาวกว่า ขณะที่
(3) โรคท้องร่วง ต้นทุนสูงในหมวดค่าห้อง ค่าพยาบาล ค่ายา และค่าธรรมเนียมแพทย์ สะท้อนทั้งวันนอนที่ยาวและการใช้ยาที่เข้มข้นกว่า กล่าวได้ว่าด้วยพันธกิจและลักษณะผู้ป่วยที่ต่างกัน รพ.สังกัดมหาวิทยาลัยต้องแบกรับต้นทุนการรักษาต่อหน่วยที่สูงกว่ารพ.สังกัด สป.สธ.อย่างชัดเจน
ข้อมูลสุขภาพไทย
