รายงานสถานพยาบาลมาตรฐาน HA ปีงบ 2568-2569

             สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) (สรพ.) มีบทบาทหน้าที่ในการ "กําหนดมาตรฐานและการรับรองคุณภาพในการให้บริการของสถานพยาบาล"  ตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) พ.ศ. 2552 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562 โดยให้ สรพ. ทำหน้าที่กําหนดมาตรฐานและการรับรองคุณภาพในการให้บริการของสถานพยาบาล  "เพื่อเป็นหลักประกันให้ประชาชนได้รับการบริการด้านสาธารณสุขที่มีคุณภาพมาตรฐาน"  และทำหน้าที่ประสานความร่วมมือกับภาคส่วนต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกระดับมาตรฐานและคุณภาพในการให้บริการของสถานพยาบาลเพื่อให้ประชาชนได้รับบริการด้านสาธารณสุขที่ดีและมีคุณภาพ 

ทำไมถึงต้องรับรองตามมาตรฐาน HA

             มาตรฐาน HA (Healthcare Accreditation) เป็นเสมือนกระบวนการส่องกระจกเพื่อการตรวจสอบและปรับปรุงตนเองของสถานพยาบาล โดยอาศัยมาตรฐานและมุมมองของเพื่อนจากภายนอก (external peer) เป็นเครื่องช่วยกระตุ้น มีการรับรองเป็นแรงจูงใจกับสถานพยาบาลที่ผ่านการรับรอง ในการสนับสนุนทางด้านการเงิน และกำหนดเป็นฐานในการเข้าร่วมโครงการต่างๆ เช่น กระทรวงสาธารณสุข สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ สำนักงานประกันสังคม กรมบัญชีกลาง เป็นต้น

ประเภทการรับรอง

การรับรองคุณภาพมาตรฐาน HA กำหนดไว้หลายประเภท ดังนี้

           การรับรองคุณภาพขั้นมาตรฐาน ตามมาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ (Healthcare Accreditation : HA)
           มาตรฐาน HA เป็นเครื่องมือสำคัญของกระบวนการ HA เนื่องจากเป็นข้อกำหนดที่ใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาคุณภาพของสถานพยาบาล ในช่วงเริ่มต้นของการขับเคลื่อน HA มีการส่งเสริมการพัฒนาเป็นขั้นตอนตามศักภาพและความพร้อมของโรงพยาบาล เรียกว่าบันได 3 ขั้นสู่ HA โดยบันไดขั้นที่ 1 ใช้หลักคิด “ทำงานประจำให้ดี มีอะไรให้คุยกัน ขยันทบทวน” บันไดขั้นที่ 2 ใช้หลักคิด “เป้าหมายชัด วัดผลได้ ให้คุณค่า อย่ายึดติด” หรือการใช้ 3P และหลักการดังกล่าวยังคงใช้ต่อเนื่องสำหรับโรงพยาบาลที่ได้การรับรอง HA แล้ว

           การรับรองคุณภาพขั้นก้าวหน้า (Advanced HA : A-HA)
           สถานพยาบาลที่มีการพัฒนาต่อยอดจากการรับรองคุณภาพขั้นมาตรฐาน (ขั้นที่ 3) (HA) โดยมีการขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง มีการใช้ประโยชน์จากผลลัพธ์การพัฒนาเพื่อยกระดับคุณภาพสถานพยาบาลให้บรรลุวิสัยทัศน์และมุ่งสู่ความเป็นเลิศ

           การรับรองระบบบริการสุขภาพระดับอำเภอ (District Health System Accreditation : DHSA)
           ระบบบริการสุขภาพระดับอำเภอเป็นกลไลสำคัญในการขับเคลื่อนงานบริการสุขภาพและการสร้าง สุขภาวะในระดับพื้นที่ เน้นการ “สร้างนำซ่อม” ช่วยสนับสนุนการสร้างสังคมสุขภาวะที่มีการดูแลเอื้ออาทรกัน แนวคิดสำคัญที่ใช้ในการประเมินรับรองระบบสุขภาพระดับอำเภอการประเมินรับรองเพื่อเสริมพลัง (Empowerment Evaluation)

           การรับรองระบบเครือข่ายบริการสุขภาพ (Healthcare Network System Accreditation : HNA)
           เป็นการรับรองเครือข่ายสถานพยาบาลที่ต้องการพัฒนาระบบงานให้มีความเชื่อมโยงในทิศทางเดียวกันโดยมีเป้าหมายในการพัฒนาระบบบริการสุขภาพให้มีประสิทธิภาพประสิทธิผลร่วมกันอาจเป็นเครือขายบริการระดับจังหวัด เครือข่ายบริการกลุ่มโรค เครือข่ายสถานพยาบาลสังกัดต่างๆ หรือเครือข่ายสถานพยาบาลเอกชน เป็นต้น ซึ่งสามารถแสดงผลลัพธ์การดูแลที่โดดเด่นได้

           การรับรองมาตรฐานศูนย์บริการสาธารณสุข (Primary Health Care Accreditation : PHCA)
           เป็นมาตรฐานที่ใช้ในการพัฒนา และประเมินกระบวนการคุณภาพของหน่วยบริการสุขภาพ ประเภทที่ไม่ได้รับผู้ป่วยไว้ค้างคืน โดยมีขอบเขตครอบคลุมทั้งด้านการบริหาร การรักษาพยาบาลแบบผสมผสาน การฟื้นฟูสภาพ รวมทั้งการส่งเสริมสุขภาพและควบคุมป้องกันโรค มีการเริ่มใช้ที่ศูนย์บริการสาธารณสุขของกรุงเทพมหานคร (BMA Health Center) และจะขยายไปสู่สถานพยาบาลที่รับผิดชอบการบริการสุขภาพในระดับปฐมภูมิ

           การรับรองมาตรฐานเฉพาะโรค/เฉพาะระบบ (Program and Disease Specific Certification: PDSC)
           ได้พัฒนาขึ้นมาเพื่อสร้างการเรียนรู้และกระตุ้นการพัฒนาคุณภาพในสถานพยาบาลที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะโรค หรือระบบ รวมถึงเป็นการสร้างทีมทางคลินิกที่เข้มแข็งเพื่อขยายผลสู่การรับรองคุณภาพทั้งสถานพยาบาล และปัจจุบันเริ่มมีแนวโน้มเปลี่ยนแปลงไปเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาภายในสถานพยาบาลในลักษณะของการบูรณาการระหว่างระบบบริการดูแลรักษาในกลุ่มผู้ป่วยเฉพาะโรค/เฉพาะระบบ ที่ทีมได้ดำเนินการพัฒนากระบวนการมาอย่างต่อเนื่องสามารถแสดงให้เห็นผลลัพธ์ที่ดีถึงดีมาก และมีแนวโน้มที่ดีขึ้น และ/หรือมีการเทียบเคียงผลลัพธ์กับองค์กรอื่นที่ท้าทายอยู่เสมอ และเป็นการปูพื้นฐานสำหรับองค์กรที่จะยกระดับการพัฒนาสู่การขอรับรองขั้นก้าวหน้า (Advanced HA) ต่อไป

• ค้นหา/ตรวจสอบสถานะการรับรองของสถานพยาบาลได้ที่ www.ha.or.th

ประวัติความเป็นมา
สถาบัน รับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) หรือ สรพ. เริ่มต้นภารกิจมาจากการดำเนิน “งานวิจัยกลไกส่งเสริมการพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาล” ภายใต้การสนับสนุนงบประมาณจากสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข(สวรส.) เมื่อปี 2540 และต่อมาในปี 2542 ได้รับการจัดตั้งเป็นหน่วยงานในกำกับของ สวรส. ในชื่อว่า “สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล” หรือ พรพ. เป็นระยะเวลากว่า 10 ปี จนกระทั่งในปี 2552 จึงปรับหน่วยงานออกมาเป็นองค์การมหาชน ภายใต้ชื่อ สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) หรือ สรพ. ตามพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งสถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล (องค์การมหาชน) พ.ศ. 2552 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562 โดยให้ สรพ. ทำหน้าที่กําหนดมาตรฐานและการรับรองคุณภาพในการให้บริการของสถานพยาบาล เพื่อเป็นหลักประกันให้ประชาชนได้รับการบริการด้านสาธารณสุขที่มีคุณภาพมาตรฐาน และทำหน้าที่ประสานความร่วมมือกับภาคส่วนต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกระดับมาตรฐานและคุณภาพในการให้บริการของสถานพยาบาลเพื่อให้ประชาชนได้รับบริการด้านสาธารณสุขที่ดีและมีคุณภาพ

ศูนย์ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาล (Hospital Accreditation Collaborating Center: HACC)
ข้อมูล ณ ปีงบประมาณ 2568

ศูนย์ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาล (Hospital Accreditation Collaborating Center: HACC) ทั้ง 10 แห่ง ดังนี้

• ศูนย์ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาล โรงพยาบาลเชียงรายประชานุเคราะห์
• ศูนย์ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาล ภาคใต้
• ศูนย์ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาล คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
• ศูนย์ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาล คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• ศูนย์ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาล คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
• ศูนย์ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาล นครชัยบุรินทร์
• ศูนย์ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาล กรมแพทย์ทหารบก
• ศูนย์ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาล อุบลมุกศรีโสธรเจริญ
• ศูนย์ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาล ภาคตะวันออก
• ศูนย์ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาคุณภาพสถานพยาบาล นครจตุบุรีศรีปทุมทอง