สถิติ จำนวนผู้บริจาคอวัยวะและการปลูกถ่ายอวัยวะ 2550-2566

           การปลูกถ่ายอวัยวะในปัจจุบัน เป็นวิธีการรักษาที่ช่วยต่อชีวิตใหม่ให้แก่ผู้ป่วยที่หมดหวังที่จะรักษาด้วย วิธีการอื่นๆ เพื่อให้มีชีวิตอยู่ต่อไปได้ ปัจจัยสำคัญที่สุดในการรักษานี้คือ การให้ได้มาซึ่งอวัยวะบริจาคจากผู้เสียชีวิตในประเทศไทย

           แต่ละปีคาดคะเนว่ามีผู้เสียชีวิตที่อยู่ในเกณฑ์บริจาคอวัยวะได้เกือบ 2,000 คน แต่ในความเป็นจริงยังมีข้อจำกัดในการนำอวัยวะบริจาคจากผู้เสียชีวิตมาใช้ รักษาผู้ป่วยอยู่มาก

           อุปสรรคที่สำคัญคือ การขาดความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการบริจาคอวัยวะภายหลังที่เสียชีวิตแล้ว ทั้งในวงการแพทย์และสาธารณชน การส่งตัวผู้ป่วยที่เสียชีวิตแล้วจากโรงพยาบาลนอกปริมณฑล กรุงเทพมหานคร รวมทั้งการประสานงานระหว่างสถาบันต่างๆ ทำให้อวัยวะที่ได้มาต้องสูญเสียไปโดยเปล่าประโยชน์

           อุปสรรคดังกล่าว นอกจากเป็นสาเหตุให้เกิดการสูญเสียอวัยวะบริจาค อันเป็นทรัพยากรทางการแพทย์ที่สำคัญเป็นจำนวนมากแล้วยังเป็นการเปิดโอกาสให้ เกิดความเหลื่อมล้ำ ในการนำอวัยวะบริจาคไปใช้ในการรักษา ตลอดจนอาจนำไปสู่การซื้อขายอวัยวะในที่สุด

การก่อตั้งศูนย์รับบริจาคอวัยวะ

           ศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯ มีนโยบายส่งเสริมสนับสนุนให้มีการบริจาคอวัยวะให้มากเพียงพอต่อการปลูกถ่ายอวัยวะภายในประเทศ จัดสรรอวัยวะที่ได้รับบริจาคอย่างเป็นกลาง เสมอภาค โดยไม่มีการซื้อขายอวัยวะและให้ได้รับประโยชน์สูงสุดต่อการนำอวัยวะต่าง ๆ ไปใช้

            วิสัยทัศน์ของศูนย์รับบริจาคอวัยวะสภากาชาดไทย เป็นศูนย์บริการอวัยวะและเนื้อเยื่อระดับชาติ โดยเป็นองค์กรหลักที่มุ่งดำเนินการเพื่อให้มีการบริจาคอวัยวะและเนื้อเยื่ออย่างเพียงพอต่อการปลูกถ่ายอวัยวะภายในประเทศ มีการจัดสรรด้วยความเป็นธรรมและเป็นที่ยอมรับของวงการแพทย์และสังคม ภายใต้คุณภาพและการบริหารงานในระดับมาตรฐานสากล ตลอดจนมุ่งมั่นที่จะยกระดับสู่ความเป็นผู้นำในภูมิภาคเอเชีย


              พันธกิจ 1.) กำหนดนโยบายและยุทธศาสตร์ด้านการบริการอวัยวะและเนื้อเยื่อของประเทศ ประสานงาน ร่วมมือกับเครือข่ายปลูกถ่ายอวัยวะในระดับภูมิภาคและระดับโลก 2.) ระดมการบริจาคอวัยวะและเนื้อเยื่ออย่างเพียงพอ ด้วยการให้ความรู้ และสร้างความเข้าใจสำหรับประชาชน โดยส่งเสริมให้ทุกภาคส่วนมีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้อง มีจิตสำนึกที่ดีต่อการบริจาคอวัยวะ และให้มีส่วนร่วมในการพัฒนาเครือข่ายการบริจาคอวัยวะทั่วประเทศ 3.) กำกับดูแลการบริจาคและปลูกถ่ายอวัยวะและเนื้อเยื่อตามบทบาทที่กฎหมายและแพทยสภากำหนด เพื่อให้มีธรรมาภิบาล เป็นไปตามหลักวิชาการและหลักจริยธรรมสากล โดยไม่มีการซื้อขายอวัยวะเพื่อเป็นช่องทางทางการค้า และไม่มีการละเมิดสิทธิมนุษยชนซึ่งมีผลต่อการตัดสินใจของผู้บริจาค 4.) พัฒนาระบบการบริจาคอวัยวะและเนื้อเยื่อให้มีการบริหารจัดการเอย่างมีประสิทธิภาพเพื่อก้าวสู่ความเป็นผู้นำ โดยจัดสรรอวัยวะอย่างเป็นธรรม เสมอภาค โปร่งใส ตรวจสอบได้ และถูกต้องตามหลักวิชาการพร้อมให้การสนับสนุนกระบวนการบริจาค และปลูกถ่ายอวัยวะ รวมทั้งพัฒนาระบบเฝ้าระวังและติดตามผลการปลูกถ่ายอวัยวะและเนื้อเยื่อ

 

โรงพยาบาลสมาชิก

           ศูนย์รับบริจาคอวัยวะฯ มีโรงพยาบาลสมาชิก หลายระดับ และจำแนกตามประเภทอวัยวะที่สามารถเพื่อปลูกถ่ายได้  (ไต ตับ ตับอ่อน หัวใจ ปอด)  ประเภทสมาชิก แบ่งเป็น 

• โรงพยาบาลสมาชิกสามัญ หมายถึง โรงพยาบาลสมาชิกที่พร้อมทำการปลูกถ่ายอวัยวะจากผู้บริจาคที่มีชีวิตและผู้บริจาคสมองตาย
• โรงพยาบาลสมาชิกวิสามัญ หมายถึง โรงพยาบาลสมาชิกที่พร้อมทำการปลูกถ่ายอวัยวะจากผู้บริจาคที่มีชีวิต
• โรงพยาบาลสมาชิกสมทบ หมายถึง โรงพยาบาลที่สมัครเป็นสมาชิกศูนย์รับบริจาคอวัยวะ ซึ่งคณะกรรมการวิชาการศูนย์รับบริจาคอวัยวะพิจารณาแล้วเห็นว่า ยังมีคุณสมบัติไม่ครบถ้วน

• โรงพยาบาลสมาชิกสามัญฯ เพื่อปลูกถ่ายไต จำนวน 27 แห่ง (รพ.เอกชน 7 แห่ง)
• โรงพยาบาลสมาชิกสามัญฯ เพื่อปลูกถ่ายตับ จำนวน 10 แห่ง (รพ.เอกชน 4 แห่ง) 
• โรงพยาบาลสมาชิกสามัญฯ เพื่อปลูกถ่ายหัวใจ หัวใจและปอด ปอด  จำนวน 5 แห่ง (รพ.เอกชน 1 แห่ง) 
• โรงพยาบาลสมาชิกสามัญฯ เพื่อปลูกถ่ายไตและตับ  จำนวน 4 แห่ง (รพ.เอกชน 1 แห่ง)
• โรงพยาบาลสมาชิกสามัญฯ เพื่อปลูกถ่ายไตและตับอ่อน  จำนวน 3 แห่ง 
• โรงพยาบาลสมาชิกสามัญฯ เพื่อปลูกถ่ายตับอ่อน  จำนวน 4 แห่ง
• โรงพยาบาลสมาชิกวิสามัญฯ เพื่อปลูกถ่ายไต จำนวน 3 แห่ง 
• โรงพยาบาลสมาชิกสมทบฯ เพื่อปลูกถ่ายไต จำนวน 13 แห่ง (รพ.เอกชน 5 แห่ง)